TRIPLED IN LEGAL รับปรึกษากฎหมายฟรี โทร. 084-1298860 และ 098-5464864
TRIPLED IN LEGAL รับปรึกษากฎหมายฟรี โทร. 084-1298860 และ 098-5464864

ถาม-ตอบเกี่ยวกับกฎหมายหุ้นส่วนบริษัท

คำถาม
บุคคลใดในนิติบุคคลซึ่งสามารถฟ้องกรรมการที่ทำให้บริษัทเสียหายได้บ้าง ?

คำตอบ
บริษัทฯ สามารถฟ้องร้องเอาค่าสินไมทดแทนแก่กรรมการก็ได้ กรณีบริษัทไม่ยอมฟ้องร้อง ผู้ถือหุ้นคนใดคนหนึ่งจะเอาคดีนั้นขึ้นว่ากล่าวก็ได้ แต่ต้องฟ้องแทนหรือฟ้องเพื่อประโยชน์ของบริษัท (ประมวลกฎมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1169) เป็นกรณีที่บริษัทยังไม่เลิก และกรรมการทำให้เกิดความเสียหายแก่บริษัท แต่ถ้าบริษัทเลิกแล้ว ผู้ถือหุ้นจะฟ้องคดีแทนบริษัทโดยอาศัยมาตรา1169 ไม่ได้คงเป็นอำนาจของผู้ชำระบัญชีดำเนินการฟ้องร้อง ดูคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2685/2543
 
 คำถาม
 กรณีมีการออกหนังสือเชิญประชุมใหญ่หรือมีการประชุมใหญ่กันโดยไม่ชอบด้วยกฎหมายหรือมีการลงมติฝ่าฝืนบทบัญญัติของกฎหมาย หรือฝ่าฝืนข้อบังคับท่านต้องดำเนินการอย่างไร ?
 
คำตอบ
การประชุมใหญ่นั้น ถ้าได้นัดเรียกหรือได้ประชุมกันหรือได้ลงมติฝ่าข้อบังคับของบริษัทก็ดี ผู้ถือหุ้นหรือกรรมการคนใดคนหนึ่งต้องร้องศาลให้เพิกถอนมติที่ประชุมที่ผิดระเบียบภายในกำหนดหนึ่งเดือนนับแต่วันที่ลงมตินั้น ประมวลกฎมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1195 ข้อสังเกต การร้องขอให้ศาลเพิกถอนมติของที่ประชุมใหญ่อันฝ่าฝืนกฎหมาย ต้องร้องขอต่อศาลให้ศาลเพิกถอนภายในกำหนด 1 เดือน นับแต่วันที่ลงมติ หากกรรมการส่วนใหญ่ได้สั่งระงับการประชุมใหญ่ก่อนลงมือประชุมแล้ว และไม่ได้มีการรับรองจากประชุมครั้งถัดมา กรณีนี้ไม่ถือเป็นการประชุมใหญ่ของบริษัท จึงไม่อยู่ในบังคับที่จะต้องร้องขอเพิพถอนภายในกำหนด 1 เดือน ตาม ป.พ.พ. มาตรา 1195 คำพิพากษาศาลฎีกา 1310/2517

อนึ่ง การประชุมใหญ่ที่ปรากฏตามรายงานการประชุมเท็จ ความจริงไม่มีการประชุมไม่อยู่ในความหมายของ ป.พ.พ. มาตรา 1195 ที่ว่าประชุมผิดระเบียบ คำพิพากษาศาลฎีกา 2362/2520 และการร้องให้เพิกถอนมติที่ประชุมใหญ่ ตามมาตรา 1195 นั้น ต้องร้องใน 1 เดิอน กำหนดระยะเวลานี้ไม่ใช่อายุความ เมื่อปรากฏชัดตามคำร้อง ศาลก็ยกขึ้นวินิจฉัยได้เอง เพราะเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 467/2501
 
คำถาม
กรรมการหรือผู้ชำระบัญชีในนิติบุคคล มีการทำรายงานการประชุมและลงข้อความสำคัญในบัญชีอันเป็นเท็จ ไปใช้หรืออ้างอิงต่อสถาบันการเงิน เพื่อขอกู้หรือขอเพิ่มวงเงินจากสถาบันการเงิน มีความรับผิดประการใดบ้าง?
 
คำตอบ
การทำรายงานการประชุม และการลงบัญชีต้อง ถูกต้อง สะอาด เรียบร้อยและโปร่งใส หากทำรายงานประชุม หรือการลงบัญชีอันเป็นเท็จกรรมการ
 
คำถาม
กรณี ผู้ถือหุ้นชำระค่าหุ้นแค่บางส่วนไม่เต็มจำนวนมูลค่าหุ้นหรือไม่ชำระค่าหุ้น บริษัทฯ สามารถริบหุ้นผู้ถือหุ้นได้หรือไม่ ?
 
คำตอบ
กรณีที่ผู้ถือหุ้นไม่ใช้เงินที่เรียกค่าหุ้น กรรมการจะบอกกล่าวด้วยจดหมายลงทะเบียนกำหนดเวลาพอสมควรให้ใช้เงินพร้อมดอกเบี้ย โดยระบุให้ส่งใช้ ณ.สถานที่ใด โดยระบุข้อความไปในจดหมายด้วยว่า ถ้าไม่ใช้เงินตามที่เรียก หุ้นนั้นอาจถูกริบได้ ( ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1123 ) ดังนั้น การที่บริษัทจำกัดจะริบหุ้นของผู้ถือหุ้นที่ยังคงค้างชำระเงินค่าหุ้นเอาออกขายทอดตลาดนั้น จะต้องปฎิบัติตามขั้นตอนที่กฎหมายบัญญัติให้บริบูรณ์ดีเสียก่อน มิฉะนั้น ต้องถือว่าหุ้นนั้นยังคงเป็นกรรมสิทธิ์ของผู้ถือหุ้นอยู่ เมื่อหุ้นยังเป็นกรรมสิทธิ์ของผู้ถือหุ้นอยู่ เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาคดีอื่นของลูกหนึ้ซึ่งก็คือผู้ถือหุ้นมีอำนาจขอให้ศาลสั่งยึดหืออายัดหุ้นนั้นได้ คำพิพากษาศาลฎีกา 23/2508 และการใช้เงินค่าหุ้นผู้ถือหุ้นจะหักหนี้กับบริษัทหาได้ไม่ (ป.พ.พ. มาตรา 1119) ดังนั้น หากมีการกระทำดังกล่าว
ก็ยังถือว่ายังไม่ได้ชำระค่าหุ้นให้กับบริษัท บริษัท จึงเรียกค่าหุ้นดังกล่าวได้
คำพิพากษาศาลฏีกา 777/2519
 
คำถาม
การโอนหุ้นที่ยังมิได้ใช้เงินเต็มจำนวนมูลค่าหุ้น ผู้โอนหุ้นจะหลุดพ้นจากความรับผิดหรือไม่
 
คำตอบ
 การโอนหุ้นที่ยังมิได้ใช้เงินเต็มจำนวนค่าหุ้น ผู้โอนยังคงต้องรับผิดในจำนวนเงินที่ยังส่งใช้ให้ครบถ้วนนั้น แต่ว่า
(1) ผู้โอนไม่ต้องรับผิดในหนี้ของบริษัทซึ่งก่อให้เกิดขึ้นภายหลังโอน
(2) ผู้โอนไม่ต้องรับผิดออกส่วนใช้หนี้ เว้นแต่ความปรากฏขึ้นแก่ศาล
บรรดาผู้ที่ยังถือหุ้นของบริษัทอยู่นั้นไม่สามารถออกส่วนใช้หนี้อันเขาจะพึงต้องออกใช้นั้นได้ในข้อความรับผิดเช่นว่ามานั้น ท่านห้ามมิให้ฟ้องผู้โอน เมื่อพ้นสองปีนับแต่ได้จดแจ้งการโอนนั้นลงในทะเบียนผู้ถือหุ้น (ป.พ.พ.1133)
 
คำถาม
การโอนหุ้นที่สามารถใช้ยันบริษัทหรือบุคคลภายนอกได้ ต้องทำอย่างไร
 
คำตอบ
การโอนหุ้นที่จะใช้ยันบริษัทหรือบุคคลภายนอกได้ก็ต่อเมื่อได้จดแจ้งการโอนทั้งชื่อและสำนักงานของผู้รับโอนนั้นลงในทะเบียนผู้ถือหุ้นแล้ว(ป.พ.พ. มาตรา 1129 วรรคสาม) ดังนั้น เมื่อจำเลยยังไม่ได้จดแจ้งการรับโอนหุ้นของโจทก์ทั้งสองลงในทะเบียนหุ้นตาม ป.พ.พ. 1176 ที่ผู้ถือหุ้นทั่วทุกคน มีสิทธิเข้าประชุม ในที่ประชุมใหญ่ได้เสมอ ไม่ว่าจะเป็นการประชุมชนิดใดคราวใด เมื่อไม่มีชื่อเป็นผู้ถือหุ้นทำให้ไม่มีสิทธิเข้าประชุมใหญ่ สิทธิรับเงินปันผล ตรวจการงานบริษัท รวมทั้งสิทธิร้องขอเพิกถอนมติที่ประชุมที่ฝ่าฝืนกฎหมาย
 
คำถาม
การโอนหุ้นชนิดระบุชื่อ ให้มีผลบังคับได้ตามกฎหมาย ต้องทำอย่างไร
 
คำตอบ
การโอนหุ้นชนิดระบุชื่อ ต้องทำเป็นหนังสือและลงลายมือชื่อผู้โอนกับผู้รับโอนมีพยานอย่างน้อยหนึ่งคนลงชื่อรับรองลายมือชื่อ มิฉะนั้น การโอนตกเป็นโมฆะ และการโอนหุ้นควรต้องระบุหมายเลขของหุ้นไว้ด้วย(ป.พ.พ. มาตรา 1129)
 
คำถาม
ผู้โอนหุ้นชนิดระบุชื่อมีหนังสือไปถึงบริษัทว่ามีความประสงค์ที่จะโอนหุ้นให้แก่ผู้รับโอนและผู้รับโอนก็มีหนังสือถึงบริษัทว่ามีความประสงค์จะรับการโอนหุ้นดังกล่าวจากผู้โอนมีผลบังคับได้ตามกฎหมายหรือไม่
 
คำตอบ

หนังสือสองฉบับนี้เป็นเรื่องที่ผู้โอนและผู้รับโอนมีไปถึงบริษัทให้จัดการโอนหุ้นให้เท่านั้น หาใช่หนังสือโอนหุ้นที่ผู้โอนกับผู้รับโอนลงลายมือชื่อไว้ต่อกันไม่
แม้ผู้โอนกับผู้รับโอนจะสมัครใจซื้อขายหุ้นกัน แต่เมื่อมิได้ทำตามแบบซึ่ง ป.พ.พ. มาตรา 1129 วรรค 2 บังคับไว้ การโอนหุ้นนี้ตกเป็นโมฆะ คำพิพากษาศาลฎีกา 1308/2515 กรณีที่บริษัทยังไม่ออกใบหุ้นให้ หากมีความประสงค์จะให้การโอนหุ้นใช้ยันต่อบริษัทหรือบุคคลภายนอกได้ ก็ต้องมีการจดแจ้งการโอนทั้งชื่อและสำนักของผู้รับโอนนั้นลงในทะเบียนผู้ถือหุ้น (ป.พ.พ.มาตรา 1129 วรรคสาม) คำพิพากษาศาลฎีกา 523/2545